Artikuj mjekësor

Sindromi i apneve obstruktive të gjumit përcaktohet si bllokim i pjesshëm ose i plotë i rrugëve të frymëmarrjes gjatë gjumit. Ndërkohë që fëmija përpiqet të marrë frymë, rruga e kalimit të ajrit është e bllokuar.

Kjo do të shoqërohet me 3 pasoja në funksionin e trupit të fëmijës, si:

Pothuajse gjithmonë ekziston një lidhje midis shtatëzënisë dhe anemisë. Anemia ndodh kur ju nuk keni mjaftueshëm rruaza të kuqe në trup ose rruazat e kuqe nuk kanë mjaftueshëm hemoglobinë (proteina që merr O2  nga mushkëritë dhe e shpërndan në gjithë trupin). Pa hemoglobinë të mjaftueshme trupi e ka të vështirë të oksigjenojë si duhet qelizat e tij. Por mos u shqetësoni: anemia e lidhur me shtatëzëninë është një fenomen i zakonshëm sidomos në tre-mujorin e dytë dhe të tretë. Me kujdesin e duhur ju mund të vazhdoni të keni një shtatëzëni të shëndetshme.

Shkaku i anemisë në shtatëzëni

Kur jeni shtatëzënë volumi i gjakut në trupin tuaj rritet rreth 50%  në mënyrë që të plotësojë nevojat tuaja dhe të fëmijës që po rritet. Kjo ul përqendrimin e hemoglobinës në gjak. Trupi ka nevojë për hekur dhe vitamina të tjera që të rrisë prodhimin e qelizave të kuqe të reja. Niveli i ulur i këtyre elementëve në depot e organizmit ngadalëson prodhimin e rruazave të kuqe dhe për pasojë vështirësohet oksigjenimi adekuat. Rezultati: një nënë shtatëzënë e lodhur.

Në pjesën më të madhe të rasteve, anemia shkaktohet nga mungesa e hekurit si në depot ashtu dhe në dietën e nënës para apo gjatë shtatëzënisë. Më pak e zakonshme është që të shkaktohet nga: deficiti i vitaminës B12 apo i acidit folik, nga hemorragjitë, nga sëmundje të tjera shoqëruese si sëmundjet e veshkave, çrregullime imune apo sëmundje të tjera hereditare si; talasemia apo drepanocitoza etj. Pra, që të kuptohet cili është shkaku i  anemisë, është i domosdoshëm konsultimi me mjekun Hematolog si dhe me mjekun tuaj Obstetër-Gjinekolog.

Simptomat

Fillimisht ju mund të mos i vini re simptomat e anemisë sepse mund t`i ngatërroni ato me simptomat e zakonshme të shtatëzënisë; madje disa nëna nuk e kuptojnë fare që mund të kenë anemi derisa bëjnë një analizë gjaku. Por kur situata përparon mund të ndjeni;

  • Lodhje të tepërt
  • Dobësi
  • Dhimbje koke
  • Marrje mendsh
  • Vështirësi në frymëmarrje
  • Rrahje të shpeshta ose të çrregullta të zemrës
  • Temperaturë të ulët të trupit
  • Zbehje të lëkurës
  • Dhimbje gjoksi
  • Irritim

Nëse jeni duke përjetuar një nga këto simptoma duhet të paraqiteni te mjeku juaj. Diagnostikimi në këto raste bëhet nëpërmjet kryerjes së hemogramës (analiza e gjakut komplet) e cila na jep informacion mbi numrin e eritrociteve, nivelin e hemoglobinës dhe indekset eritrocitare.

Rrisqet

Rrallë ndodh që anemia gjatë shtatëzënisë të sjellë probleme te fëmijët, sepse fëmija merr gjithë rezervat vitaminike të nënës për t`u zhvilluar. Megjithatë nqs anemia lihet e patrajtuar, ajo mund të thellohet, duke krijuar kështu vështirësi në rritjen e fëmijës dhe njëkohësisht edhe në shëndetin e nënës , ndaj është e rëndësishme të diagnostikohet dhe kurohet në kohë.

Efektet negative të anemisë te nëna:

  • Gratë me anemi kanë prirje për shtatëzëni më të shkurtër se ato jo anemike (janë në rrisk të lartë për lindje të parakohshme).
  • Hekuri, në qumështin e gjirit të nënave me defiçit, ka rezultuar të jetë i pamjaftueshëm për të realizuar nevojat ditore të fëmijëve që ushqehen me gji.
  • Anemia dhe ferrodefiçenca prekin gruan shtatëzënë edhe në nivel të mirëqenies së përgjithshme.
  • Mungesa e hekurit bën që të kemi dëmtim të sistemit imun, çka e bën nënën më të prekshme nga sëmundjet, dëmtim ky shumë mirë i rikthyeshëm kur korrigjohen defiçitet.

Shumë rrallë, në kushte të anemisë ekstreme, mund të ndodhë mortaliteti te nëna gjatë lindjes, por kryesisht ky fenomen haset në vendet në zhvillim.

Efektet negative te fëmija:

  • Shëndeti dhe zhvillimi
  • Peshë më e vogël trupore
  • Defekte të tubit neural (në rastin e defiçitit te acidi folik)

Studimet kanë treguar se ekziston një lidhje e ngushtë midis anemisë dhe mungesës së hekurit. Prandaj, është e rëndësishme për gratë shtatzëna, të kenë depo të mjaftueshme të hekurit, acidit folik, vitaminës B12 që para shtatëzënisë që të shmanget sa të jetë e mundur defiçiti i tyre me pasojat përkatëse në shëndetin e nënës dhe fëmijës.

Trajtimi qëndron te shkaku, ku zakonisht më i shpeshti është mungesa e hekurit, prandaj është e zakonshme që në suplementet e dhëna gjatë shtatëzënisë përfshihen doza të hekurit dhe vitaminave të tjera të përllogaritura sipas nevojave ditore në shtatëzëni. Për një pjesë të mirë të grave shtatëzëna kjo sasi suplementesh si dhe dieta ushqimore e pasur në hekur dhe vitamina mjafton për një mbarëvajtje të shtatëzënisë, por te personat që kanë defiçite të thella apo sëmundje të tjera që mund të shkaktojnë anemi, trajtimi konsiston në terapi specifike, kjo në varësi të gjendjes, ekzaminimeve laboratorike dhe shkakut që ka precipituar aneminë dhe gjithmonë sipas vlerësimit të bërë nga mjeku hematolog.

Në ditët e sotme është e rëndësishme që, brenda mundësive individuale, çdo grua që pretendon të nisë një shtatëzëni, duhet të sigurohet më parë që trupi i saj ka mjaftueshem rezerva vitaminike që mundësojnë fillimin e një jete të re, kjo për një shtatëzëni të shëndetshme dhe si rrjedhojë edhe fëmijë të shëndetshëm.

Dr.Blerina Koprencka

Mjeke Hematologe

Tel: 04 23 90 000

Të gjithë e dimë se marrja me aktivitet fizik ndihmon në mbajtjen e trupit në formë, rënien në peshë, si edhe për një shëndet të mirë të zemrës. Por, nga studimet e fundit që janë bërë, ka rezultuar se aktiviteti fizik ofron një sërë avantazhesh edhe kundër kancerit të prostatës – sëmundje malinje ndër më të përhapurat te meshkujt.
Po cili është impakti i aktivitetit fizik dhe obezitetit në Kancerin e Prostatës ?
Studime të ndryshme tregojnë se burrat të cilët kryejnë aktivitet të rregullt fizik kanë më pak mundësi të preken nga kanceri i prostatës.
Pse?
Me shumë mundësi nuk janë vetëm ushtrimet që luajnë rol kryesor – më shumë ndikon fakti që marrja me aktivitet fizik ndikon në rënien nga pesha, dhe si rrjedhojë lufton obezitetin duke bërë edhe diferencën në të tilla raste. Studimet e fundit tregojnë se obeziteti rrit shanset për tu prekur nga kanceri i prostatës. Ndërkohë që studime të tjera kanë vërtëtuar se shtimi në peshë rrit shanset e përsëritjes (rishfaqjes) së sëmundjes në ata persona të cilët janë trajtuar më parë nga kanceri I prostatës.
Pra, është shumë e rëndësishme të merreni me aktivitet fizik, sepse si gjithmonë është mënyra më e mirë për një jetë të shëndetshme. Por, përpara se të filloni aktivitetin fizik, gjithmonë duhet të konsultoheni me mjekun tuaj, në mënyrë që të kryeni një regjim ushtrimor të përshtatshëm për moshën dhe gjendjen tuaj shëndetësore.
Për të patur benefite maksimale, është mirë që të filloni një aktivitet gradual, duke ruajtur një rutinë të përditshme lëvizjesh dhe më pas, nësë ju këshillohet, ju mund të ushtroheni disi më fort. Parimi bazë duhet të jetë: “Zgjidhni aktivitete fizike që ju pëlqejnë dhe i kryeni me dëshirë”.
Fokusohuni në aktivitete që përmirësojnë shëndetin tuaj kardiovaskular dhe mundohuni të mbani një peshë trupore të shëndetshme.
Por Kujdes, mos harroni ……Kryeni Kontrollin vjetor të Prostatës, pavarësisht nëse merreni apo jo me aktivitet fizik, sepse kjo nuk ju përjashton nga rreziku i prekjes dhe për këtë gjithmonë duhet të kryeni kontrolle mjekësore. Edhe ata që janë sportistë profesionistë dhe kryejnë maratona të gjata nuk janë imun ndaj rrezikut të të prekurit nga kanceri i Prostatës. Kryerja e kontrolleve rutinë duhet jetë pjesë e jetës tuaj po aq sa edhe kryerja e aktiviteteve fizike.
Departamenti i Urologjisë Hygeia
Tel: 04 23 90 000

Çfarë është Fibromialgjia?

Fibromialgjia është një sëmundje që karakterizohet nga dhimbja e shpërndarë në të gjithë trupin. Vetë fjala Fibromialgji do të thotë dhimbje me origjinë nga fibrat dhe muskujt. Kjo sëmundje ul shumë cilësinë e jetës së pacientit por nuk e rrezikon atë. Ulja e cilësisë së jetës ndodh pikërisht për shkak të dhimbjes së vazhdueshme që  sjell  mungesë efikasiteti në punë dhe në  familje.  Nuk është zbuluar akoma shkaktari kryesor apo kura përfundimtare e saj, por mbetet një sëmundje kronike, shenjat e së cilës  mund të menaxhohen vetëm falë mjekimit të duhur dhe ndryshimeve në stilin e jetesës.

Cilat janë shenjat e sëmundjes?

Shenja kryesore është pikërisht dhimbja e shpërndarë kudo në trup.  Dhimbja zgjat mbi tre muaj dhe ka karakter rëndues dhe bezdisës. Personat me Fibromialgji kanë dhimbje të shtuar në disa pika të trupit. Ato janë të shpërndara në mënyrë simetrike në pjesën e qafës, shpatullave, brrylave, vitheve dhe gjunjëve. Por jo gjithomonë i gjejmë të gjitha këto pika të dhimbshme. Disa herë pacienti ankon vetëm dhimbje qafe apo mesi që mjekohen rëndom si Spondiloartroza. Në fakt janë dy sëmundje tërësisht të  ndryshme. Dhimbja në fibromialgji  shoqërohet shpesh edhe me ndjesinë e lodhjes. Pacientët ndihen të lodhur edhe pse mund të kenë fjetur gjatë. Disa herë mund të zgjohen nga gjumi për shkak të dhimbjes ose bllokimit të frymëmarrjes. Pacientët me Fibromialgji mund të kenë dhe probleme të kujtesës, uljes së përqëndrimit apo çrregullime të humorit,  dhimbje koke , probleme me artikulacionin e nofullës madje dhe çrregullime të lëvizshmërisë së zorrës.

 Kush preket më shpesh nga Fibromialgjia?

Femrat janë më të predispozuara për t’u prekur nga kjo sëmundje në krahasim me meshkujt. Kategori në rrezik për Fibromialgji janë edhe personat me sëmundje reumatizmale si; artriti reumatoid, lupusi apo osteoartriti.

Cilët janë faktorët që ndikojnë në shfaqjen e saj?

Shenjat e sëmundjes shpesh mund të shfaqen pas një stresi fizik ose emocional, ndërhyrje kirugjikale apo infeksioni diku në trup. Pra, mënyra se si ne menaxhojmë stresin është shumë e rëndësishme dhe vendimtare në shfaqjen e sëmundjes. Në disa raste shenjat zhvillohen gradualisht pa ndonjë faktor nxitës. Gjenetika mendohet si faktor ndihmues pasi është parë një tendencë familjare e sëmundjes. Mendohet se kemi të bëjmë me një mutacion gjenetik në rrugët nervore që përpunojnë sinjalin e dhimbjes. Nga stimulimi i vazhdueshëm nervor, në tru ndodh rritja jo normale e disa substancave kimike përgjegjëse për transmetimin e dhimbjes. Receptorët e dhimbjes në këta pacientë zhvillojnë një formë kujtese të dhimbjes duke e mbajtur sëmundjen vazhdimisht aktive.

Si bëhet diagnostikimi i kësaj sëmundje?

Diagnoza mund të përcaktohet vetëm nga një mjek që e njeh mirë sëmundjen dhe shenjat e saj. Mjekët Reumatologu dhe neurologu janë mjekët  te të cilët drejtohen më shpesh personat me fibromialgji. Më parë diagnoza përcaktohej duke u bazuar në ndjeshmërinë e lartë ndaj shtypjes mbi disa pika të shpërndara simetrikisht në të gjithë trupin. Ndërsa sot, arrihet në diagnozë edhe nëse nuk janë prezente të gjitha këto pika të dhimbjes. Për diagnostikimin e kësaj sëmundje mjekut specialist  i duhen disa analiza laboratorike ose imazherike, kjo pët të përjashtuar shumë sëmundje të tjera që imitohen nga fibromialgjia. Këtu dua të theksoj edhe një herë që nuk ka asnjë analizë specifike për diagnozën, kjo vendoset vetëm nga mjeku specialist.

Cilat janë komplikacionet e sëmundjes?

Prania e dhimbjes kronike dhe mungesa e gjumit ndikon negativisht në jetën profesionale dhe atë personale të pacientit. Mosinformimi si duhet për këtë sëmundje shpesh shkakton depresion apo ankth.

Si trajtohet Fibromialgjia?

Që të menaxhohet mirë dhimbja dhe shenjat e tjera të sëmundjes duhet një bashkëpunim midis pacientit dhe mjekut. Preparatet që përdoren sot në pacientët me fibromialgji ndihmojnë në lehtësimin e shenjave. Pacientit i këshillohen disa ndryshime në stilin e jetesës të cilat e ndihmojnë shumë për të bashkëjetuar me Fibromialgjinë. Fillimi i aktivitetit fizik si ushtrimet aerobike, ushtrimet fizike në ujë, ushqyerja e shëndetshme apo vetmenaxhimi i  situatave stresante janë disa nga mënyrat për ta kontrrolluar sëmundjen dhe shenjat e saj.

Dr. Blerina Dhamo
Mjeke Reumatologe/ Spitali Hygeia
Tel: 04 23 90 000

Sottocategorie

Spitali Hygeia Tiranë

SPITALI HYGEIA TIRANЁ është spital privat i nivelit ndërkombëtar me një investim fillestar prej 60 milion euro, duke qenë i vetmi spital në Shqipëri i konceptuar që në fillesat e tij si strukturë spitalore, si nga pikëpamja strukturore ashtu edhe nga ajo funksionale. 

Lexo me shumë...

Newsletter

Abonohu per te mare njoftimet tona me email:

Si të arrini në Hygeia

Kontakte

Spitali Hygeia Tiranë:
Sekretaria: + 355 4 23 90 000
Urgjenca: + 355 4 23 23 000
Email: info@hygeia.al